„Polityka w Kulturze” – czyli o bezczelności nowego dyrektora Teatru Polskiego i spektakl „Wycinek”.

teatrmoraorgin.jpg

Ktoś przesadził.

Mam serdecznie dosyć mieszania się kościoła i polityki do świata kultury. No do jasnej cholery… Ile można? Wszystko co aktualnie dzieje się w polskich teatrach uwarunkowane jest prostym równaniem. Świat szeroko rozumianej kultury zawsze był „za” wolnością. Polityka i Kościół od wieków ową wolność ograniczały. W efekcie kultura i sztuka toczy od wieków tą samą walkę z chorymi realiami narzuconymi przez jednostki rządzące i religię. Co jednak gdy władza ma w swoim arsenale działania ponad prawem, a sztuka posiada w swoim magazynku po prostu sztukę? Myślę, że ten metaforyczny wstęp bardzo dobrze obrazuje nam realia tytułowego sporu. Dla osób troszeczkę mniej zorientowanych w temacie pozwolę sobie na krótkie didaskalia. W sierpniu ubiegłego roku Cezary Morawski został wybrany nowym dyrektorem Teatru Polskiego we Wrocławiu. Nie będę wchodził w zbędne polemizowanie dotyczące mojego doboru słów „został wybrany”. Znaczna część środowiska artystycznego wyraźnie określiła ową nominację słowami cyt. „polityczny układ, manipulacja, perfidna polityka w działaniach kultury”. Czy nominacja nowego dyrektora to zwykła polityczna zagrywka?

Cóż… zachowajmy racjonalizm i spójrzmy na kilka faktów związanych z budzącym kontrowersje awansem Pana Morawskiego. Nowy dyrektor zastąpił Pana Krzysztofa Mieszkowskiego, który jest posłem Nowoczesnej. W wyborach były dyrektor teatru – Pan Mieszkowski – nie mógł wystartować, ponieważ według „odświeżonej administracji” nie posiadał on odpowiedniego wykształcenia do pełnienia funkcji dyrektora teatru…

Już w tym momencie opowieści zastanawiam się nad sensem potencjalnego toku myślenia „komisji konkursowej”, w głowie mam jedną myśl:

„Dobra słuchajcie mamy nową władzę, trzeba wyczyścić stanowiska kierownicze z opozycji. Co robimy z dyrektorem Teatru Polskiego? Nasz pomysł jest taki. Zrobimy pozornie demokratyczne wybory, wśród kandydatów umieścimy kilka mało istotnych osób i Cezarego Morawskiego. Oczywiście nie dopuścimy kandydatury świeżo zwolnionego dyrektora i powiemy mediom, że nie spełnia jakiś tam wymogów technicznych. Na przykład nie ma wystarczających kompetencji, co Wy na to? (…)”

No okej… Załóżmy jeszcze przez chwilę, że wybory nowego dyrektora teatru odbyły się w sposób demokratyczny i przyjrzyjmy się pierwszym decyzjom Pana Morawskiego. Nowy dyrektor za cel postawił sobie polepszenie statystyk finansowych placówki. Teatr Polski we Wrocławiu od lat zmagał się z wieloma problemami finansowymi. W związku z zadłużeniem teatru Pan Morawski postanowił ściągnąć z afiszy kilka spektaklów i zwolnić część kadry aktorskiej. Na pierwszy rzut oka może brzmi to logicznie, niemniej jednak…

00068xvpxmal5w7b-c122-f4

W dzisiejszych czasach praktycznie każda – państwowa – placówka kulturalna ma na swoim koncie kolosalne długi. Wynika to z wielu przyczyn. Współczesnych polaków najnormalniej w świecie nie stać na kulturę, ponieważ tak kosztuje niemałe pieniądze. Za jeden bilet do Teatru Nowego w Poznaniu trzeba zapłacić około 50. złotych.  Od lat wszystkie państwowe teatry utrzymują się tylko i wyłącznie dzięki dotacjom krajowym i unijnym. Byłem gościem teatrów państwowych wiele razy w życiu. Na serio uważacie, że placówce opłaca się wystawiać przedstawienie, którego widownia wypełniona jest jedynie w połowie? Dotacje, dofinansowania, dotacje i jeszcze raz dofinansowania… Jednak sprawa finansjery państwowych placówek kulturalnych to temat na osobny artykuł. Powyższym akapitem chciałem jedynie uświadomić was, że długi na koncie państwowego teatru to w dzisiejszych czasach normalność. Normalność, która może stanowić pretekst do zagrywek politycznych i niczego niewnoszących działań…

Wróćmy do historii. Nowy dyrektor Teatru Polskiego bardzo szybko podjął swoje pierwsze decyzje podszyte sztucznymi intencjami związanymi z sytuacją finansową placówki. Cezary Morawski od września zdjął z afisza 7 spektakli. To m.in. „Poczekalnia 0” Krystiana Lupy, „Kronos” Krzysztofa Garbaczewskiego, „Szosa Wołokołamska” Barbary Wysockiej i „Tęczowa Trybuna” duetu Monika Strzępka i Paweł Demirski. Oczywiście działania nowego dyrektora nie zostały pominięte komentarzem środowiska artystycznego. Do dnia dzisiejszego  w teatrze trwa protest części zespołu artystycznego oraz części publiczności. Aktorzy – w ramach protestu – po spektaklach wychodzą do publiczności z zaklejonymi ustami. Na tego typu zachowania nowy dyrektor też znalazł sposób! Kolejny etap historii, czyli masowe zwolnienia w teatrze…

57c034495747d_o

Od chwili objęcia stanowiska przez Pana Morawskiego teatr pożegnał między innymi Annę Ilczuk, Andrzeja Kłaka, Michała Opalińskiego i Martę Ziębę. To oczywiście dopiero początek serii zwolnieniem, jednak powyższe nazwiska w zupełności wystarczą w celu zrozumienia zamieszania związanego z tytułowym spektaklem „Wycinka”.

No właśnie co wydarzyło się dalej i na czym polega dylemat sztuki „Wycinka”? Wśród zwolnionych aktorów znaleźli się również artyści, którzy stanowili część obsady wspomnianego spektaklu. W styczniu tego roku koordynatorka międzynarodowych wyjazdów przekazała reżyserowi spektaklu – Krystian Lupa – prośbę dotyczącą dalszej eksploatacji sztuki w teatrze, jak i na wyjazdach.

„Ze względów kadrowych nie jest możliwy dalszy udział w tym spektaklu Anny Ilczuk, Marty Zięby, Michała Opalińskiego” – czytamy w piśmie. Wymienieni aktorzy zostali zwolnieni przez dyrektora Morawskiego.

Mówiąc prościej dyrekcja teatru zażyczyła sobie zorganizowanie zastępstw za zwolnionych aktorów w trybie natychmiastowym, nie przywiązując najmniejszej wagi do dotychczasowej pracy włożonej w realizacje „Wycinki” i walorów artystycznych przedsięwzięcia. Jak niektórzy z was wiedzą, sam spędziłem na deskach teatralnych kilka ładnych lat. Z autopsji znam wagę trudności dotyczących zmian obsad w sztukach, które zostały dopracowane do perfekcji. Analizując roszczeniową postawę nowego dyrektora teatru ciśnie mi się na usta jedno zdanie… po trupach do celu.

man-saving-money-in-a-piggy-moneybox_318-29315

Nowy dyrektor jak sami widzicie ma dużą wprawę w zdejmowaniu spektakli z afiszy. Dlaczego nie zrezygnował z dalszych występów „Wycinki”, tylko nakazał zmianę obsady? Już tłumaczę. „Wycinka” na podstawie powieści Thomasa Bernharda, w reżyserii Krystiana Lupy, to jeden z najbardziej znanych i dochodowych spektakli Teatru Polskiego. „Wycinka” jest zwycięzcą dosłownie wszystkich rankingów i podsumowań teatralnych, którego skrzynka pocztowa pęka od zaproszeń festiwalowych. Co najważniejsze… od swojej premiery wyjazdy spektaklu przyniosły Teatrowi Polskiemu 100 tys. zł dochodu… a z tego niełatwo już Panu Morawskiemu zrezygnować.

Jakie będą dalsze losy tytułowego spektaklu? Tego nie wie nikt. Wszyscy czekają na odpowiedź nowego dyrektora w sprawie oficjalnego pisma, które zostało napisane przez reżysera spektaklu. Pisma, w którym Krystian Lupa absolutnie nie zgadza się na jakiekolwiek zmiany w obsadzie sztuki i w pełni utożsamia się z protestem zwolnionych aktorów. Zaryzykuję stwierdzenie, że problem spektaklu „Wycinka” świetnie obrazuje realia dzisiejszego świata kultury. Świata kultury powoli przejmowanego przez politykę. Na moim blogu nie zajmuję się sprawami polityki, skupiam się głównie na tematach związanych z szeroko rozumianą sztuką. Niemniej jednak czuję się bardzo zdegustowany nowymi rządami dyrektora Teatru Polskiego we Wrocławiu. O ironio, spektakl „Wycinka” opowiada o niszczeniu sztuki zarówno przez urzędników, jak i artystów. Paradoks to naprawdę mało powiedziane.

Reklamy
Otagowane , , , ,

7 thoughts on “„Polityka w Kulturze” – czyli o bezczelności nowego dyrektora Teatru Polskiego i spektakl „Wycinek”.

  1. magdabraf pisze:

    bardzo dobry artykuł.

    Lubię to

  2. coco pisze:

    myślimy podobnie 😀

    Lubię to

  3. Klara Wertas pisze:

    ale kutas.. w sensie ten nowy dyrektor ;p

    Lubię to

  4. mariuszek pisze:

    sensownie!

    Lubię to

  5. KOSTKA99 pisze:

    pisowski aktorzyna serialowy…, 😦

    Lubię to

  6. malomargaryna pisze:

    Lubię to

  7. Fragles pisze:

    Coraz lepsze artykuly piszesz 🙂 fajno

    Lubię to

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: